Ngôn ngữ lập trình là gì? 10 ngôn ngữ lập trình dễ xin việc nhất

Khi ngành công nghệ thông tin ngày càng trở thành một trong những lĩnh vực hot nhất hiện nay thì xu hướng học các ngôn ngữ lập trình cũng tăng dần. Nếu bạn chưa biết ngôn ngữ lập trình là gì và có những loại nào phổ biến, dễ xin việc thì bạn đang đọc đúng bài viết rồi đó.

Định nghĩa ngôn ngữ lập trình?

Ngôn ngữ lập trình là gì?
Ngôn ngữ lập trình là gì?

Ngôn ngữ lập trình là ngôn ngữ hình thức bao gồm một tập hợp các lệnh tạo ra nhiều loại đầu ra khác nhau, được sử dụng trong lập trình máy tính để thực hiện các thuật toán.

Nguồn: Wikipedia

Hiểu một cách đơn giản hơn, ngôn ngữ lập trình là loại ngôn ngữ dùng để viết nên các chương trình sao cho máy tính có thể đọc hiểu và thực hiện những lệnh được yêu cầu. Cũng có thể coi nó là phương thức giao tiếp giữa máy tính và con người. Mỗi ngôn ngữ máy tính được coi như một tập hợp hoàn chỉnh của các chi tiết kỹ thuật từ cú pháp đến từ vựng với mục đích diễn tả chi tiết câu lệnh.

Ngôn ngữ lập trình có mấy loại?

1. Ngôn ngữ máy

Ngôn ngữ máy hay còn được gọi là ngôn ngữ lập trình thế hệ thứ nhất – 1GL. Hình thức ngôn ngữ này là sơ khai nhất bằng cách lập trình viên viết từng câu lệnh dưới dạng số. Phần cứng có thể thực thi ngay với ngôn ngữ lập trình thế hệ 1 mà không cần tới các trình biên dịch (compiler).

2. Hợp ngữ

Là thế hệ thứ 2 trong ngôn ngữ lập trình (2GL) vẫn còn các kiến trúc tập lệnh của máy tính. Tuy nhiên, khi viết câu lệnh hợp ngữ đã giảm thiểu các tính toán và lỗi giúp chương trình dễ đọc hơn rất nhiều.

3. Ngôn ngữ lập trình bậc cao

Là ngôn ngữ lập trình ra đời vào khoảng những năm 50 của thế kỷ 20 (3GL) và đã được phát triển thành hàng nghìn ngôn ngữ bậc cao khác nhau cho đến nay. Ngôn ngữ bậc cao được xây dựng bởi:

Có tính đồng nhất và độc lập cao, giúp cùng một chương trình phần mềm có thể được thực hiện và chạy trên các loại thiết bị khác nhau mà không sợ xung đột bởi nó không phụ thuộc vào thiết bị.

Gần gũi với ngôn ngữ tự nhiên của con người, giúp các chương trình thực hiện bằng ngôn ngữ lập trình bậc cao dễ hiểu, dễ thao tác cũng như thân thiện với người dùng hơn.

Dễ fix bug, chỉnh sửa cấu trúc, hoàn thiện và nâng cấp chương trình 3GL cho lập trình viên.

Cho phép lập trình viên làm việc với nhiều kiểu data và cách tổ chức data đa dạng, từ đó việc mô tả thuật toán cũng trở nên thuận tiện hơn.

Các loại ngôn ngữ lập trình
Các loại ngôn ngữ lập trình

Top 10 ngôn ngữ lập trình phổ biến nhất

Nếu bạn tìm kiếm những ngôn ngữ phổ biến nhất trong lập trình dựa trên tần suất sử dụng, nhu cầu thị trường tuyển dụng mới nhất 2022 thì hãy xem tiếp ngay.

1. Ngôn ngữ lập trình JavaScript (JS)

Đa số software developer đều dùng đến JavaScript nên nó cũng là ngôn ngữ máy tính top đầu danh sách và thích hợp cho người mới bắt đầu.

Theo một khảo sát mới nhất trên Stack Overflow, JavaScript là ngôn ngữ được sử dụng phổ biến nhất trong vòng gần chục năm qua. Riêng trong năm 2020, số lượng developer được hỏi sử dụng JavaScript lên tới khoảng 67.8%.

Ưu điểm:

  • Thân thiện với hầu hết các trình duyệt web với nhiều cú pháp linh hoạt
  • Sử dụng được cho cả Front-end lẫn Back-end thông qua Node.js
  • Dễ đọc, nhanh và nhẹ hơn các ngôn ngữ lập trình khác nên tăng độ mượt mà cho người dùng khi tương tác trên website
  • Cơ hội việc làm lớn
  • Có thể biên dịch bằng HTML
  • Dễ phát hiện lỗi và sửa lỗi hơn
Ngôn ngữ lập trình thông dụng
JavaScript là một trong những ngôn ngữ lập trình thông dụng

2. Ngôn ngữ lập trình C/C++

C là ngôn ngữ lập trình hoàn toàn đúng với câu nói “Old is gold” – “Cũ nhưng vẫn còn nguyên giá trị”. C lọt top #1 các ngôn ngữ đáng học nhất theo khảo sát của TIOBE năm 2021, với lượt bình chọn lên đến 14.32%. Và chính nó là nguồn cảm hứng cho sự ra đời của nhiều ngôn ngữ khác, trong đó có Java, C#, Objective-C…

C++ cũng là một ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng được phát triển dựa trên C và đã vượt mặt nhiều ngôn ngữ khác để trở thành sự lựa chọn hàng đầu khi developer muốn thiết kế ứng dụng cao cấp.

Ưu điểm:

  • Mang tính tương thích cao
  • Cú pháp rõ ràng, sát với suy nghĩ logic nên viết code khá đơn giản và nhanh chóng
  • Nhiều thư viện với đa mô hình, gần giống với các tính năng của plugin.

3. C# (C-Sharp)

C# cũng là một trong những lập trình hướng đối tượng đình đám của nhà Microsoft năm 2000 với các tính năng đa dạng, thuận tiện cho cả người mới bắt đầu và tính bảo mật cao.

Ưu điểm:

  • Gần gũi với các ngôn ngữ thông dụng như Java, C++, Pascal
  • Cải tiến khuyết điểm của C/C++ như hiệu ứng phụ, con trỏ…
  • Dễ tiếp cận và phát triển
  • Dễ dàng tương tác với database
  • Được sự hậu thuẫn từ .NET Framework
C# được dân lâp trình ưa chuộng
C# được dân lâp trình ưa chuộng

4. Ngôn ngữ lập trình Objective-C

Objective-C là ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng được ra đời năm 1980 và được yêu thích nhất 10 năm qua theo thống kê của TIOBE. Apple đã sử dụng ngôn ngữ này cho hệ thống điều hành iOS, OS X, APIs.

Ưu điểm:

  • Tương thích vowsc C/C++, sở hữu đầy đủ thuộc tính, đặc điểm định nghĩa khái niệm của C do được mở rộng từ C
  • Biên dịch nhanh chóng, mượt mà
  • Tích hợp thư viện mạnh mẽ cho các ứng dụng cảm ứng – Cocoa

5. Swift

ngôn ngữ lập trình tổng hợp và đa mục đích với mã nguồn mở, được thiết kế để phát triển các ứng dụng Mac OS hoặc iOS. Swift chịu ảnh hưởng nhiều từ Ruby và Python nên rất thân thiện cũng như tạo cảm giác vui vẻ cho người sử dụng.

Ưu điểm:

  • Tốc độ xử lý nhanh, an toàn, code ngắn và dễ đọc, dễ bug hơn Objective-C mặc dù phát triển dựa trên cấu trúc Objective-C.
  • Là mã nguồn mở
  • Quản lý bộ nhớ tốt hơn

Hạn chế cho những ai muốn theo đuổi con đường Swift developer là bạn khó có thể học hỏi từ cộng đồng xung quanh mình bởi họ hầu hết đều theo đuổi các ngôn ngữ khác. Chỉ có khoảng 8.1% trong số 78.000 người được khảo sát cho biết học sử dụng Swift.

6. Ngôn ngữ lập trình Java

Tại sao bạn nên chọn Java? Câu trả lời là “Viết một lần, chạy mọi nơi” bởi code Java có thể làm việc lý tưởng trên tất cả các thiết bị và hệ điều hành nếu được cài đặt Java Runtime Enviroment. Java cũng là một trong các ngôn ngữ máy tính được yêu thích nhất theo khảo sát từ PYPL và TIOBE. Nó được ứng dụng phổ biến trong việc phát triển các ứng dụng Mobile, Web, Big Data…

Ưu điểm:

  • Học dễ dàng và miễn phí bởi cộng đồng người dùng hùng mạnh nên bạn sẽ không bao giờ bị đơn độc.
  • Lập trình Java luôn được săn đón và trả lương cao tại Việt Nam, một Senior Java Developer có mức lương lên tới 3000$.
  • Java có số lượng hàm dùng sẵn (API function) phong phú
  • Bộ sưu tập mã nguồn mở phong phú
  • Là nên tảng độc lập
  • Các công cụ phát triển mạnh mẽ, bao gồm Eclipse, Netbeans…
  • Hỗ trợ tài liệu Javadocs xuất sắc
Java developer được săn đón với mức lương lên tới 3000$
Java developer được săn đón với mức lương lên tới 3000$

7. PHP

PHP – Hypertext Preprocessor là ngôn ngữ lập trình đa mục đích. Cụ thể, nó là ngôn ngữ kịch bản mã nguồn mở, chạy ở phía server và được sử dụng để tạo ra các ứng dụng web. Mã lệnh PHP nhờ dùng cặp thẻ PHP có thể được nhúng vào trang HTML một cách dễ dàng.

Ưu điểm:

  • Miễn phí sử dụng
  • Cấu trúc đơn giản
  • Thư viện phong phú, cộng đồng hỗ trợ lớn mạnh
  • Mức lương cao, cơ hội việc làm lớn

Tuy nhiên, PHP có hạn chế ở cấu trúc ngữ pháp về sự gọn gàng, đẹp mắt như những ngôn ngữ khác, nó cũng chỉ có thể hoạt động trên các ứng dụng web nên vẫn đứng sau một số ngôn ngữ khác.

8. Python

Python được xếp hạng trong những vị trí hàng đầu về độ nổi tiếng và được yêu thích bởi độ thân thiện với người dùng và cú pháp rõ ràng, trực quan. Ngôn ngữ lập trình không khó để người mới làm quen và nó còn được đánh giá như tiếng Anh. Tuy nhiên, Python cũng đòi hỏi sự chặt chẽ, mạnh, nhanh và xuất hiện ở mọi hệ điều hành. Có thể bạn cũng biết, đây là ngôn ngữ giúp các developer sở hữu thu nhập đứng thứ hai tại Mỹ.

Ưu điểm:

  • Cú pháp ngắn gọn, cấu trúc rõ ràng
  • Xử lý tốc độ cực nhanh
  • Có mặt trên tất cả nền tảng hệ điều hành từ Windows, Mac OS, MS – DOS, Linix, UNIX…
  • Tương thích mạnh mẽ với Hardware, Unix, Thhirt-party… với số lượng thư viện khổng lồ lên tới 400 triệu người sử dụng.
Ngôn ngữ lập trình Python
Ngôn ngữ lập trình Python được xếp hàng đầu về độ nổi tiếng và yêu thích

9. Ruby

Được sáng chế năm 1990, Ruby có cấu trúc đơn giản và thận thiện. Vì thế nó là ngôn ngữ lập trình dễ học trong thời gian ngắn và rất phù hợp với beginner.

Ưu điểm:

  • Chất lượng code cao hơn nhiều ngôn ngữ khác
  • Thường xuyên cập nhật phiên bản gỡ lỗi
  • Tính bảo mật cao
  • Có thư viện các tác vụ phổ biến
  • Được hỗ trợ bởi cộng đồng lớn

10. SQL

SQL – Structured Query Language là ngôn ngữ truy vấn dữ liệu mà bất cứ hệ thống cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS) nào cũng phải đáp ứng, điển hình như: Oracle SQL, MySQL, SQL Server…

Các framework của web và các ứng dụng cơ sở dữ liệu thường sử dụng SQL. Vì thế,bạn có thể phát triển kỹ năng phân tích dữ liệu và đưa ra quyết định hiệu quả hơn nếu thành thạo SQL.

Một số ưu điểm của ngôn ngữ SQL:

  • Câu lệnh đơn giản, ngắn gọn, dễ nhớ và dễ sử dụng
  • Tốc độ xử lý nhanh ấn tượng
  • Có thể phục vụ các yêu cầu phức tạp của công việc
  • Cơ hội việc làm đang phát triển, đặc biệt các ngân hàng, doanh nghiệp lớn sẵn sàng chiêu mộ bậc thầy SQL với chi phí lớn.

Hy vọng bài viết đã giúp các bạn hiểu được ngôn ngữ lập trình là gì, các loại ngôn ngữ phổ biến cũng như nên theo đuổi kỹ năng nào để chinh phục một sự nghiệp ổn định và thăng tiến. Và đừng ngại chia sẻ thông tin này với bạn bè, đồng nghiệp nếu bạn nghĩ nó hữu ích nhé!